Artikel: Architect of IT-er?

Recent was ik bij een lezing van een kenner op het gebied van IT-architectuur. De lezing begon veel belovend, er werd uitgegaan van het eerste geschrift over architectuur van de Griek Vitruvius. In “Over architectuur” stelt deze bron uit de oudheid dat de architectuur steunt op drie principes: Schoonheid (venustas), Stevigheid (firmitas) en Bruikbaarheid (utilitas). Architectuur kan worden omschreven als de balans tussen deze drie elementen, waarbij niet een de anderen overheerst.
Dit veelbelovende begin bleek echter geen inleiding tot een hierop gebaseerd verhaal aangaande architectuur van IT. Bruikbaarheid kwam sporadisch ter sprake in het verdere verhaal, de andere twee aspecten werden volledig genegeerd. Architectuur werd wederom als een mooi woord gebruikt om door middel van wet en regelgeving IT bouw in een keurslijf te binden.

 
IT kenmerkt zich in het gebruik van termen en titels uit andere, oudere, vakgebieden. Op zich is dat niet vreemd, waarom een nieuwe titel bedenken als een ander vakgebied reeds over de inhoud, rol en taak van een functie heeft nagedacht? Wat alleen wel raar is, is dat binnen de IT een titel wordt overgenomen en er niet echt wordt gekeken wat de titel inhoud. Het gevolg ervan is dat er diverse beelden ontstaan over de invulling van de titel. Er congressen worden gevuld om te discussiëren over wat wel en wat niet bij de taken hoort en dat er legio artikelen en zelfs boeken worden geschreven aangaande het onderwerp. Geen van deze leidt echter tot soelaas, daar de rest van de Nederlandse bevolking bij een dergelijke titel wel naar de oorsprong van de titel kijkt en daar zijn eigen invulling aan geeft.
Als ik aan een architect denk, dan denk ik nog steeds aan iemand die ‘gebouwen neerzet’, of zoals de definitie uit van Dale:

ar•chi•tec•tuur (dev; architecturen) bouwkunst – de kunst en de leer van het ontwerpen en uitvoeren van bouwwerken

Vertaal ik dat naar een ander vakgebied, bijvoorbeeld een IT-architect, dan zou een IT-architect bezig zijn met de kunst en de leer van het ontwerpen en uitvoeren van IT Bouwwerken. Of te wel, terugkijkend naar Vitruvius, bezig met de balans tussen Schoonheid, Stevigheid en Bruikbaarheid van IT-Bouwwerken.
Ik vraag me af of de huidige generatie IT- architecten architectuur als een kunst zien en op deze manier naar hun IT- bouwwerken kijken. Ik heb nog nooit van een applicatie gehoord dat die ‘ontworpen’ is door een specifieke IT-architect of dat een bepaald IT-systeem geheel in de stijl van die-en-die is. Laat staan dat er stromingen in de IT-architectuur zijn of dat er sprake is van de ‘leer van …’
Het is inmiddels zo ver dat zelfs van Dale zich heeft neergelegd bij het feit dat IT- ers algemeen geldende titulatuur voor een andere inhoud geeft, van daar dat een extra lemma is toegevoegd aan de term architectuur:

ar•chi•tec•tuur (dev; architecturen) conceptuele structuur en het functionele gedrag van computer en systeemprogramma’s of de beschrijving daarvan

Ergo, IT-architectuur is niet de architectuur van de IT, maar een beschrijving van het gedrag. In mijn ogen iets van een heel andere orde.
Als IT zo graag titulatuur van andere vakgebieden over wil nemen, laat ze dat dan goed doen, en laat ze het dan ook compleet doen, met alle andere titels erbij. Want hoe staat het met de samenhang (planoloog), de technische mogelijkheden (constructeur/bouwkundige), het detailontwerp (bouwkundig tekenaar), de realisatie (aannemer), het doel (opdrachtgever), het opstellen van regels (overheid), het naleven van deze regels (bouw- en woningtoezicht), enzovoorts? In de bouw zijn deze titels gescheiden, ze hebben allemaal een taak, waarom is het voor de IT dan alle samengebundeld onder de term architect? Ik snap dat de titel ‘IT-architect’ beter klinkt als ‘IT- constructeur’, maar is dat waar het om gaat, een zo mooi mogelijke titel?
En ik heb niet eens gesproken over regisseur …

re•gis•seur (dem; regisseurs; regisseuse) artistiek leider van toneel-, radio- of tv- opvoeringen en filmopnamen

… dat klinkt inderdaad mooier dan IT- regelaar.

(Dit artikel is verschenen in Best Practise Magazine)